Loslaten: Hoe doe je dat

‘Je moet het loslaten.’

Ik vond dat altijd zo’n gemakkelijke uitspraak. Vooral wanneer iemand verdriet heeft, gekwetst is of iets heeft meegemaakt wat diep heeft ingegrepen. Alsof je op een dag besluit dat het nu wel lang genoeg heeft geduurd en je het verleden kunt weggooien als een voorwerp dat je niet meer nodig hebt.

Maar hoe laat je iets los wat werkelijk onderdeel is geworden van je leven? Een verlies, een scheiding, een trauma, een ziekte of iets wat iemand je heeft aangedaan, verdwijnt niet omdat je besluit dat het klaar is. Het is gebeurd en daarmee is het onderdeel van jouw levensverhaal geworden.

Mijn verdieping in het taoïsme heeft mij op een andere manier naar loslaten leren kijken. Wij zijn gewend om te zeggen dat we het verleden achter ons moeten laten en vooruit moeten kijken naar de toekomst. Binnen het taoïsme wordt tijd ook vanuit een ander perspectief bekeken: het verleden ligt vóór ons en de toekomst achter ons.

In eerste instantie klinkt dat misschien tegenstrijdig, maar eigenlijk is het heel logisch. Het verleden kunnen we zien. We kunnen terugkijken op wat er is gebeurd en de weg aanschouwen die we hebben afgelegd. De toekomst kunnen we niet zien. Niemand weet wat er morgen gebeurt of wat er volgend jaar op zijn pad komt. De toekomst bevindt zich als het ware achter onze rug en vraagt daarmee iets heel anders van ons: vertrouwen.

Dat beeld heeft voor mij veel veranderd.

Wanneer het verleden vóór mij ligt, hoef ik het niet achter mij te gooien om verder te kunnen. Ik kan ernaar kijken. Ik kan erkennen wat er is gebeurd, voelen wat het met mij heeft gedaan en met de kennis en ervaring die ik nu heb opnieuw naar die gebeurtenis kijken.

Dat betekent ook dat verdriet en pijn niet hoeven te verdwijnen voordat je verder kunt leven. Sommige ervaringen blijven pijnlijk en sommige verliezen blijven onderdeel van je. De gedachte dat iets na een bepaalde tijd verwerkt en afgesloten moet zijn, doet weinig recht aan hoe mensen werkelijk leven en voelen.

Tijd kan wel iets anders brengen: afstand.

Wanneer we midden in een pijnlijke ervaring zitten, kijken we vanuit ons gekwetste gevoel. Dat is op dat moment onze werkelijkheid en die mag er zijn. Met het verstrijken van de tijd kan er ruimte ontstaan om vanuit een ander perspectief naar dezelfde gebeurtenis te kijken. Niet om onze pijn kleiner te maken of goed te praten wat er is gebeurd, maar om meer te kunnen zien dan we op dat moment konden zien.

Soms ontdekken we daardoor dat een situatie minder zwart-wit was dan ze vanuit onze pijn voelde. We kunnen ons afvragen wat er werkelijk gebeurde, waarom iets ons zo diep raakte en wat het ons uiteindelijk over onszelf heeft geleerd. We kunnen soms zelfs het perspectief van de ander zien zonder daarmee diens gedrag goed te keuren.

Daar ligt voor mij een belangrijk verschil tussen loslaten en wegduwen.

Wanneer we iets willen wegduwen omdat het pijn doet, blijft er vaak iets in ons mee in gevecht. We willen dat het anders was geweest. We blijven teruggaan naar wat iemand had moeten zeggen of doen, naar de keuze die we zelf anders hadden willen maken of naar het leven dat we dachten te zullen hebben.

Het verleden zelf kunnen we niet veranderen. Wat wel kan veranderen, is de manier waarop we ernaar kijken en de plaats die het in ons leven inneemt.

Mijn verleden hoort bij mij. De mooie momenten, de pijnlijke ervaringen, de keuzes waar ik trots op ben en de momenten waarop ik achteraf andere keuzes had willen maken. Alles heeft mij gevormd tot de vrouw die ik vandaag ben. Loslaten betekent voor mij daarom niet dat ik delen daarvan moet verwijderen. Het betekent dat ik ze kan aanschouwen zonder er steeds opnieuw middenin te hoeven staan.

Vanuit dat perspectief wordt loslaten geen opdracht en ook geen eindpunt. Het is een beweging die in de loop van de tijd kan ontstaan. De pijn kan zachter worden, het perspectief ruimer en wat ooit allesoverheersend was, kan uiteindelijk een onderdeel worden van een veel groter levensverhaal.

Het verleden blijft vóór ons liggen. We mogen ernaar kijken, ervan leren en meenemen wat ons heeft gevormd. De toekomst ligt achter ons en blijft voorlopig buiten ons zicht. We kunnen haar niet controleren of vooraf kennen.

Wat ons rest, is verder leven met alles wat we inmiddels weten en tegelijkertijd vertrouwen op wat we nog niet kunnen zien.

Voor mij is dat loslaten: het verleden aanschouwen en meenemen wat het mij heeft geleerd, terwijl ik erop vertrouw dat de toekomst zich ontvouwt zoals zij komt.

Scroll naar boven